Việc Iran chọn lọc các quốc gia được phép đi qua eo biển Hormuz không đơn thuần là một quyết định giao thông hàng hải, mà là một nước cờ địa chính trị và địa kinh tế bậc thầy.
Eo biển Hormuz là "yết hầu" của năng lượng thế giới, nơi lưu chuyển khoảng 21 triệu thùng dầu mỗi ngày (chiếm 20% tiêu thụ toàn cầu). Việc Iran "mở cửa" cho 5 cái tên cụ thể này là một chiến thuật phân loại "bạn và thù" để phá thế bao vây của phương Tây.
1. Trục Chiến lược và Đối trọng Quyền lực (Nga & Trung Quốc)
Đây là hai thành viên thường trực Hội đồng Bảo an LHQ và là “phao cứu sinh” lớn nhất của Iran hiện nay.
Trung Quốc: Là khách hàng tiêu thụ dầu lớn nhất của Iran. Bằng cách bảo đảm an toàn cho tàu Trung Quốc, Iran duy trì nguồn thu ngoại tệ để sống sót qua các lệnh trừng phạt. Ngược lại, Trung Quốc cung cấp cho Iran sự hỗ trợ về công nghệ và đầu tư hạ tầng thông qua thỏa thuận 25 năm.
Nga: Hai nước đang hình thành một “liên minh của những kẻ bị trừng phạt”. Nga cần Iran về mặt quân sự (UAV) và Iran cần Nga về mặt chính trị toàn cầu. Việc cho phép tàu Nga đi qua khẳng định sự đoàn kết trong việc kiểm soát các tuyến đường huyết mạch Á - Âu, thách thức quyền bá chủ của Hải quân Mỹ.
2. Sự phụ thuộc lẫn nhau và Cửa ngõ Logistics (Ấn Độ)
Mối quan hệ với Ấn Độ mang tính thực dụng cực cao:
Dự án Cảng Chabahar: Iran đã cho Ấn Độ thuê cảng Chabahar để giúp New Delhi tiếp cận Afghanistan và Trung Á mà không cần qua Pakistan.
Thăng bằng chiến lược: Iran hiểu rằng Ấn Độ là một cường quốc đang lên với chính sách “đa phương hóa”. Giữ chân Ấn Độ giúp Iran đảm bảo rằng không phải tất cả các quốc gia dân chủ lớn đều đứng về phía Mỹ trong các chiến dịch cấm vận.
3. An ninh biên giới và Ổn định khu vực (Iraq & Pakistan)
Đây là yếu tố “hàng xóm láng giềng” để tránh bị cô lập ngay tại cửa ngõ:
Iraq: Hai quốc gia có mối liên kết chặt chẽ về tôn giáo (Shia) và kinh tế. Iraq phụ thuộc vào khí đốt và điện năng từ Iran. Việc chặn tàu Iraq sẽ là hành động “tự lấy đá đè chân mình” vì nó phá hủy tầm ảnh hưởng của Tehran tại Baghdad.
Pakistan: Dù đôi khi có căng thẳng biên giới, nhưng Pakistan là một quốc gia sở hữu vũ khí hạt nhân. Iran cần duy trì quan hệ ổn định với Pakistan để tránh hình thành một mặt trận thù địch ở phía Đông, đồng thời hướng tới các dự án đường ống dẫn khí đốt trong tương lai.
Dưới góc độ Kinh tế - Chính trị học
Suy cho cùng, quyết định chọn 5 nước này chứa hẳn 3 mục đích cốt lõi: 1/ Vũ khí hoá địa lý; 2/ Chia rẽ liên minh đối thủ; 3/ Xây dựng trật tự đa cực
Đây là quan điểm của Admin. Bạn nghĩ sao, để lại ý kiến nhé